تولید سیمان استخوانی با تکیه بر دانش فنی داخلی
1405/08/04 در ساعت 10:00:01گروه فناور طب‌پژوهان شریف با توسعه دانش فنی تولید پلی‌متیل‌متاکریلات در مقیاس نیمه‌صنعتی، گامی در مسیر تولید داخلی سیمان استخوانی مورد استفاده در جراحی‌های ارتوپدی برداشته است؛ محصولی که می‌تواند به کاهش وابستگی به واردات و توسعه ملزومات پزشکی ساخت داخل کمک کند.
به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، نمایشگاه دستاوردهای برنامه هاتف در دانشگاه صنعتی شریف، با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، میزبان ۳۲ شرکت و رونمایی از بیش از ۳۰ محصول فناورانه است. این رویداد با هدف معرفی ظرفیت‌های فناورانه و تسهیل مسیر تجاری‌سازی دستاوردهای دانشگاهی برگزار می‌شود و گروه فناور طب‌پژوهان شریف نیز یکی از مجموعه‌های فعال در این برنامه است.
این گروه در قالب برنامه هاتف، طرح «ساخت سیمان‌های استخوانی با پایه آلی به‌منظور استفاده در کاربردهای ارتوپدی» را دنبال می‌کند؛ طرحی که بر توسعه دانش فنی تولید ماده اولیه این محصول و فراهم‌کردن زمینه تولید آن در داخل کشور متمرکز است.
سیمان استخوانی؛ محصولی برای تثبیت ایمپلنت
سیمان استخوانی از مواد مورد استفاده در برخی جراحی‌های ارتوپدی است که برای تثبیت ایمپلنت و ایجاد اتصال میان آن و بافت استخوان به کار می‌رود. یکی از مواد مورد استفاده در ساخت این محصول، پلی‌متیل‌متاکریلات (PMMA) است؛ پلیمری که پس از آماده‌سازی و ترکیب با متیل‌متاکریلات و افزودنی‌های مورد نیاز، در قالب محصول قابل استفاده عرضه می‌شود.
گروه طب‌پژوهان شریف اعلام کرده است که توانسته دانش فنی تولید این پلیمر را در مقیاس نیمه‌صنعتی به دست آورد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی این گروه، تولید پودر پلیمری با استفاده از فرایندی تک‌مرحله‌ای در یک راکتور پنج‌لیتری انجام می‌شود که طراحی آن نیز بر عهده اعضای تیم بوده است.
پس از تولید پودر، ویژگی‌های فنی و ساختاری آن بررسی شده و با نمونه تجاری وارداتی و استانداردهای مورد اشاره تیم مقایسه شده است. هدف از این ارزیابی‌ها، بررسی میزان انطباق محصول تولیدشده با الزامات فنی مورد نیاز برای کاربرد موردنظر است.
کاهش وابستگی به واردات و توسعه محصول بومی
بخش مهمی از اهمیت این طرح به وضعیت تأمین مواد اولیه و محصولات مورد نیاز حوزه تجهیزات پزشکی بازمی‌گردد. وابستگی به واردات می‌تواند تأمین مستمر این محصولات را تحت تأثیر محدودیت‌های ارزی و تجاری قرار دهد. تولید داخلی پلی‌متیل‌متاکریلات مورد استفاده در سیمان استخوانی، در صورت تکمیل مراحل توسعه و احراز الزامات کیفی و ایمنی، می‌تواند به تقویت زنجیره تأمین داخلی کمک کند.
از دیگر ظرفیت‌های این فناوری، امکان تولید پودر با اندازه ذرات متفاوت است. به گفته گروه، با تغییر نسبت ذرات ریز و درشت و تنظیم ترکیب مواد، می‌توان گریدهای مختلفی از سیمان استخوانی را برای کاربردهای گوناگون توسعه داد. چنین امکانی می‌تواند زمینه طراحی محصولات متناسب با نیازهای متفاوت جراحی‌های ارتوپدی را فراهم کند.
تولید داخل این ماده همچنین می‌تواند مسیر توسعه نسخه‌های بهینه‌شده و متناسب با کاربردهای خاص را هموار کند. با این حال، دستیابی به بازار داخلی و صادراتی به تکمیل فرایند تولید، ارزیابی‌های لازم و رعایت الزامات قانونی و استانداردهای مرتبط وابسته است.
از آزمایشگاه دانشگاه تا توسعه نیمه‌صنعتی
تیم طب‌پژوهان شریف در آزمایشگاه مهندسی پزشکی دانشکده مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شریف مستقر است و فعالیت‌های خود را بر آماده‌سازی زیرساخت‌های افزایش مقیاس تولید و توسعه فناوری سیمان استخوانی متمرکز کرده است.
فعالیت‌های این مجموعه به ثبت یک واحد فناور با عنوان «طب‌پژوهان شریف» در فروردین‌ماه، طبق اطلاعات ارائه‌شده از سوی تیم، منجر شده است. این واحد در پی آن است که با توسعه فناوری و فراهم‌کردن مقدمات تولید، فعالیت خود را در حوزه ملزومات پزشکی گسترش دهد.
طرح این گروه نمونه‌ای از تلاش برای پیوند دادن ظرفیت‌های پژوهشی دانشگاه با نیازهای صنعت تجهیزات پزشکی است؛ مسیری که موفقیت آن به عبور از مراحل توسعه فناوری، اعتبارسنجی محصول و فراهم‌شدن شرایط تولید و عرضه وابسته خواهد بود.